|
De Stroombron: Trafo of Inverter?
Bij het
elektrisch lassen volgens de MMA, MIG/MAG of TIG methode is een
stroombron nodig die een lage spanning (circa 20 tot 30 Volt) bij
een hoge stroomsterkte (circa 20 tot 200 Ampère) kan leveren. Van
oudsher werd voor het opwekken van deze stroom een transformator
gebruikt. Deze zet de spanning van het lichtnet (230 Volt
enkelfase of 400 Volt
driefasen/krachtstroom) om in de gewenste
spanning. Meestal wordt de wisselstroom vervolgens omgezet in
gelijkstroom door middel van een zware gelijkrichter (MIG en
TIG/DC).
Transformatoren zijn echter groot en zwaar en bevatten veel ijzer en
koper waardoor onder meer de productiekosten (en de distributie)
kostbaar zijn. Transformatoren zijn echter relatief eenvoudig, er
kan weinig aan defect raken. Een lasapparaat met transformator gaat
daarom vaak lang mee (10 tot 20 jaar is geen uitzondering).
Transformatoren hebben ook een nadeel. Door de warmteontwikkeling in
de transformator wordt de belastbaarheid van het apparaat beperkt.
Dit wordt aangegeven met de inschakelduur. Is de inschakelduur van
een apparaat 60% dan kan dat apparaat gedurende 10 minuten maximaal
6 minuten worden gebruikt. Daarna moet het apparaat eerst afkoelen
voordat weer gelast kan worden. Een en ander wordt meestal bewaakt
door een thermostaat die de transformator automatisch uitschakelt
als de temperatuur te hoog oploopt.
In de
afgelopen jaren zijn er echter nieuwe apparaten op de markt gebracht
die gebruik maken van een zogenaamde
inverter. In eerste instantie waren
deze apparaten erg duur maar door de toenemende populariteit gaan de
prijzen nu langzaam maar zeker naar beneden. Een inverter bevat geen
grote zware transformator. Micro-elektronica zorgt op ingenieuze
wijze voor het zeer efficiënt omzetten van de netspanning in de door
ons benodigde lasstroom.
De meeste
inverters worden gebruikt voor het MMA of TIG lassen maar ook MIG
inverters en combi-machines (MMA/MIG/TIG) zijn sterk in opkomst. De voordelen van een inverter
liggen dus vooral in de compactheid en het lage gewicht waardoor de
apparaten erg klein kunnen worden. Bovendien ontwikkelen inverters
minder warmte waardoor de inschakelduur van een inverter vaak hoger
ligt dan van een vergelijkbaar apparaat met transformator. Inverters
kennen ook nadelen. Een inverter is een stuk elektronica dat nauw verwant is aan de computertechniek en is kwetsbaarder dan
een transformator. Bij een defect aan een printkaart is reparatie vaak
moeilijk en bij de goedkopere apparaten al snel niet lonend.
Microprocessor
Geavanceerde inverters voor MIG en TIG lassen
bevatten zelfs
een microprocessor inclusief software. Deze apparaten voorzien in
een aantal "lasprogramma's" voor bijvoorbeeld staal, RVS en
aluminium. Ook het zogenaamde koper-silicium lassen is met deze
machines vaak mogelijk. Naast de voorgeprogrammeerde instellingen
(Synergic machines) kan men meestal de parameters ook zelf kiezen.
Dit soort apparaten is te herkennen aan het frontpaneel dat meestal
een display en allerlei keuze-knopjes heeft. Net als bij een PC kan
met deze machines soms 'updaten' waardoor nieuwe faciliteiten worden
toegevoegd. Dat is overigens iets dat wij bij Rustbuster in
eigen beheer uitvoeren.
Samenvattend:
Transformator:
|
 |
Voordelen
|
Simpel en betrouwbaar
Eenvoudig in de bediening
|
|
Nadelen |
Groot en zwaar
Hoge materiaalkosten (koper / aluminium en staal)
Beperkte inschakelduur
|
Inverter:
|
 |
Voordelen
|
Licht en klein
Betere inschakelduur |
|
Nadelen |
Gecompliceerder en kwetsbaarder
Bediening vraagt meer inzicht in de werking van het apparaat |
|