| ALGEMEEN In
de autorestauratietechniek kunnen meerdere lasprocede's worden toegepast. Het MIG/MAG
lassen is de aangewezen methode voor de beginnende 'roestorateur'. De apparatuur is
betaalbaar en het lassen is redelijk snel onder de knie te krijgen. De gevorderde hobbyist
of professional zal waarschijnlijk ook het TIG lassen willen proberen. TIG lassen biedt
een aantal belangrijke voordelen boven het MIG/MAG lassen maar vereist een hogere
investering in apparatuur en is niet iets waar je zonder de nodige 'oefening' aan kunt
beginnen.
De afkorting TIG staat voor "Tungsten Inert Gas". Tungsten
is de Engelse benaming van Wolfraam en refereert aan het materiaal
waarvan de niet afsmeltende electrode is gemaakt. Het inerte gas is
Argon of Helium. Met het TIG lasprocédé is het onder meer mogelijk
materialen als aluminium en magnesium te lassen. Het TIGlassen leent
zich in het bijzonder voor het maken van hoogwaardige
lasverbindingen. Door de kleine boog is TIG lassen zeer geschikt
voor het lassen van dun materiaal.
|
 |
| |
Een
binnenhoek op 2 mm RVS. Zo'n kleine en precieze las is met
TIG mogelijk. |
DE TECHNIEK
Het TIG lassen heeft wel enige
verwantschap met het MIG lassen. Net als bij het MIG lassen wordt er gebruik gemaakt van
een electrisch opgewekte vlamboog en er wordt er eveneens met een beschermgas gewerkt. Bij
het TIG lassen wordt echter een electrode van Wolfraam gebruikt. Wolfraam heeft het
hoogste smeltpunt (3420 ºC) van alle metalen. Aangezien staal al smelt bij temperaturen
tussen de 1500 tot 2000 graden zal de Wolfraam electrode dus niet afsmelten. Hierdoor
ontstaat dan ook het grote verschil met het MIG/MAG lassen. Bij het MIG/MAG lassen
fungeert de lasdraad tegelijkertijd als electrode en als toevoegmateriaal. De lasdraad
wordt vanuit de machine door het slangenpakket automatisch toegevoerd. Dat is bij het TIG
lassen dus niet het geval. De Wolfraam electrode wordt uitsluitend gebruikt voor het
creëren van de vlamboog. Toevoegmateriaal dient handmatig in het smeltbad te worden
gebracht. Bij het TIG lassen wordt het beschermgas op dezelfde wijze als bij het MIG
lassen via de toorts toegevoerd. Bij het TIG lassen wordt in hoofdzaak gebruik gemaakt van
Argon als beschermgas. Voor speciale doeleinden kunnen andere gassen, zoals Helium of
Waterstof, worden bijgemengd. TIG lassen is geschikt voor het lassen diverse materialen
waaronder laag gelegeerd staal, roestvaststaal en aluminium.
Bij het TIG
lassen kan vaak worden volstaan met een minimum aan toevoegmateriaal. Dit toevoegmateriaal
wordt handmatig in de vorm van staven toegevoerd. TIG lassen is daardoor altijd een
tweehandig proces.
Met de bijzonder goed regelbare vlamboog kunnen de randen van het te lassen
materialen worden verhit en aan elkaar worden gesmolten. Dit resulteert in bijzonder mooie
lassen. In zekere zijn lijkt TIG lassen meer op autogeen lassen maar dan zonder gebruik
van het gevaarlijke acyteleen gas. NB. Volgens zeggen kun je met TIG
lassen scheermesjes aan elkaar lassen!
DE STROOMBRON
Het TIG lassen kan zowel met gelijk als wisselstroom geschieden. Het
voedingsapparaat moet een constante stroom leveren ook als er per ongeluk kortsluiting
wordt gemaakt. Daardoor wordt voorkomen dat de wolfraam electrode wordt oververhit. Letop!
Bij gelijkstroom moet de toorts worden aangesloten op de negatieve pool. Dit zorgt ervoor
dat de boogwarmte voor ongeveer een derde naar de toorts gaat en voor tweederde ten goede
komt aan het werkstuk zodat oververhitting en afsmelten van de wolfraam elektrode wordt
voorkomen. De omgekeerde aansluiting, elektrode positief, heeft een reinigende werking.
Vandaar dat we wisselstroom (waarbij de spanning voordurend wordt omgepoold) gebruiken
voor het lassen van materiaal zoals aluminium dat bedekt is met een oxidehuid die
doorbroken moet worden.
DE APPARATUUR
TIG apparatuur is er in vele soorten en maten. In de meest eenvoudige
vorm bestaat een TIG lasinstallatie uit een inverter (een electronische
spanningsomzetter), een gasfles en een speciale toorts zoals in bovenstaande schematische
weergave. Een dergelijke startset is te koop voor net onder de duizend euro. Dat ligt dus
al ruim boven de prijs van een goede MIG/MAG installatie. In deze opzet mist men echter
nog een aantal van de specifieke mogelijkheden die het TIG lassen biedt.
Voor een 'echte' TIG inverter moeten we toch een flink stuk dieper in de buidel
tasten. We krijgen dan faciliteiten zoals HF onsteking en een regelbare post-flow plus up-
en down-slope. De gastoevoer loopt nu via de inverter. Een complete set kost dan al gauw
tussen de twee en twee en half duizend euro. We hebben dan een set waarmee men diverse
soorten staal kan lassen met een maximum stroomsterkte van cicra 160 Ampere
(gelijkstroom).
Voor het TIG lassen van materialen als aluminium heeft men echter een inverter
nodig die ook wisselstroom kan leveren. Dan komt er nog eens zo'n duizend euro bij en
zitten we dus al boven de drieduizend euro. Willen we met grotere stroomsterktes lassen
dan vervallen we in apparaten die met krachtstroom gevoed moeten worden en komen we met de
prijzen al gauw rond of boven de vijfduizend euro terecht. Daarmee zitten we in een
prijsklasse die voor het hobbywerk toch wat te hoog ligt.
TERMINOLOGIE
Bij het TIG lassen wordt men geconfronteerd met een aantal termen die enige
verklaring behoeven. Hieronder volgen er een aantal.
HF ontsteking
De vlamboog wordt normaliter ontstoken door
het aanstrijken van het werkstuk. De lasstroom komt pas echt op gang bij het optillen
(liften) van de toorts. Men loopt dan echter het risico dat de elektrode aan het
werkstukoppervlak blijft plakken. Er kan dan een wolfraaminsluiting in de las
achterblijven. Met een HF (hoog frequent) ontsteking wordt dit risico verkleind. De HF
spanning bedraagt enkele duizenden volts over een korte periode van enkele milliseconden.
Dit zorgt voor de ionisatie van de gassen tussen de elektrode en het werkstuk waardoor de
vlamboog mogelijk wordt gemaakt.
Letop: HF straling kan
storing veroorzaken in electronische apparatuur. Daarom moet voorzichtigheid worden
betracht zodat elektronische regelingen, computers en andere apparatuur in de omgeving van
het laswerk niet worden gestoord.
Up- en down-slope
Een inverter met up- en down-slope regeling heeft de mogelijkheid de stroom
geleidelijk in en uit te schakelen. Bij het inschakelen wordt dan begonnen met een lage
stroomsterkte die vervolgens toeneemt tot de ingestelde waarde bereikt wordt. Bij het
uitschakelen neemt de stroom dan geleidelijk weer af. De tijdsduur waarin deze toe- en
afname plaats vindt is instelbaar.
Post-flow
Post-flow of 'gasnastroom' is de mogelijkheid het gas nog even te laten
doorstromen nadat de vlamboog is gedoofd.
Wilt u nog meer weten over het TIG lassen?
bestel het TIG instructieboek:
"Stap voor Stap TIG Lassen"

Klik hier voor een
overzicht van onze TIG lasapparaten
Workshop
TIG lassen
TIG lassen in beeld
Wilt u meer weten? Bel of
mail
ons voor meer informatie. Rustbuster 0318-613233 |