Gereedschap in Engelse / Amerikaanse maten

Voor de liefhebbers van Engelse en Amerikaanse auto's en motoren

Wie in het bezit is van een auto van Engelse of Amerikaanse herkomst heeft speciaal gereedschap nodig. De maten van bouten en moeren zijn namelijk gebaseerd op inches in plaats van millimeters. Rustbuster kan u ook hier van dienst zijn. Wij voeren van zowel TengTools als Kraftwerk een aantal sets in inch-maten. 

Over dit onderwerp bereiken ons regelmatig vragen. Dat komt omdat bouten en moeren in inch-maten nogal wat verschillende uitvoeringen kennen. Daarom hier enige uitleg.

Sleutelwijdte

Ten eerste: een Engelse Inch is exact even groot als een Amerikaanse inch (25,4 mm). De verschillen zitten hem vooral in de schroefdraad. Die kunnen in diverse varianten voorkomen. In de loop der tijd zijn daarvoor in zowel GB als de USA verschillende standaarden ontwikkeld. Bij de aankoop van sleutels en doppen is echter de schroefdraad niet belangrijk. Waar het om gaat is dat uw sleutel of dop precies op de bout of moer past om deze gemakkelijk en zonder beschadigen (doordraaien) vast of los te kunnen maken. Het belangrijkste begrip hier is de sleutelwijdte. Dat is de breedte van de sleutel die exact op de bout past (in de tekening hiernaast = W). Bij een 1/2" bout is de kop dus 12,7 mm breed. Een sleutel 13 (mm) zou je wellicht kunnen gebruiken maar omdat die net iets te groot is loop je het risico dat je kop van de bout kapot draait (de hoeken rond). Beter is het om een echte 1/2"-AF sleutel te gebruiken. AF staat hier voor "Across Flats", d.w.z. gemeten over de vlakke kanten van de kop van de bout. Bij oudere Engelse auto's kunnen andere aanduidingen worden gebruikt. Dan wordt niet de maat van de kop aangegeven maar de maat van de schroefdraad. Dat komt voor bij Whitworth (BSW) bouten en moeren. Dat veroorzaakt de nodige verwarring. De maat zoals aangegeven bij deze bouten is ongeveer de helft van de AF maat. Er bestaan ring/steeksleutels met Whitworth aanduiding. Bij doppen wordt echter altijd de AF aanduiding gebruikt. In de praktijk wordt het AF gereedschap het meest gebruikt.

Combinatie metrisch / inch maten

Er zijn sleutelsets op de markt die bedoeld zijn voor zowel metrische als inch maten. De sleutels en doppen in deze sets hebben een speciale vorm waardoor ze de kleine verschillen in maten zouden moeten opvangen. In theorie een handige oplossing maar vaak prefereert men toch gewoon goed passend metrisch of inch-gereedschap.

Doppen en ratels

Verwarring ontstaat vaak over doppen en dopsleutels. Bij zowel metrische als inch-doppen worden dezelfde ratelsleutels gebruikt. Deze zijn voorzien van de bekende vierkante stift waarmee de dop op de ratel wordt bevestigd. Ze zijn er in verschillende groottes. De meest voorkomende maten zijn 1/4", 3/8" en 1/2" (inch). Deze maat heeft dus niets te maken met de sleutelwijdte van de dop (metrisch of inch) maar geeft alleen de grootte van de aansluiting tussen dop en ratel aan. Wie al in het bezit is van een doppenset met metrische doppen kan volstaan met de aanschaf van een setje doppen in inch maten. TengTools heeft hiervoor een paar leuke sets in het programma. Een goed gevulde gereedschapskar heeft ratels in alle drie de maten. Bij de wat goedkopere sets wordt vaak de 3/8" ratel en bijbehorende doppen weggelaten. Met name motorfiets-sleutelaars zijn echter erg gebaat bij de 3/8" variant omdat de 1/2" exemplaren vaak te groot zijn om in de beperkte ruimte bij motorfietsmotoren te kunnen worden gebruikt.

Inbussleutels

Ook inbussleutels (ook wel stiftsleutels genoemd) zijn er in millimeters en inch-maten. Ook deze zijn bij Rustbuster te koop. 

Afkortingen

In onderstaande tabel staan de meest gebruikte afkortingen en hun betekenis

Afkorting Betekenis Toelichting  
AF Across Flats Geeft sleutelwijdte in inches
BSF British Standard Fine (1908) Britse auto's Maat is schroefdraad
BSW British Standard Whitworth (1841) Britse auto's Maat is schroefdraad
UNC Unified National Coarse (1918) Amerikaanse auto's  
UNF Unified National Fine (1918) Amerikaanse auto's  

 

K3008   Doppenset 1/4" + bitjes INCH
 
K3430

8-Dlg set Gear-Wrench INCH

Set Gear-Wrench ring/steeksleutels in INCH maten.
8 delig (5/16" 3/8" 7/16" 1/2" 9/16" 5/8" 11/16" en 3/4")
K3585 Ring/steeksleutelset INCH

Set ring/steeksleutels (11-delig). Maten: 3/8" 7/16" 1/2"
9/16" 5/8" 11/16" 3/4" 13/16" 7/8" 15/16" en 1". Wordt
geleverd in kartonnen doos.
K3603

Stiftsleutels kogelkop - 9 dlg

Set kogelkop stiftsleutels in INCH maten (9 delig). Maten:
1/16" 5/64" 3/32" 1/8" 5/32" 3/16" 1/4" 5/16" en 3/8".
K4900-29B Dopsleutelset INCH
 
K4900-30B

Ring/steeksleutelset INCH
 
M262014

Ring/steeksleutels INCH 14 dlg

Ring/steeksleutelset in rol, 14 delig - ENGELSE MATEN.
Gepolijst. Maten van 1/4" t/m 1-1/4".
XMR1435AF Doppenset 1/4" 35 dlg INCH
 
XTT1215AF Doppenset 1/2" 3/8-1¼" 15 dlg
 
XTT3592 Ring/steeksleutelset INCH
 
XTTAF32 Doppenset AF 1/4 + 3/8" 32 dlg
 
XTTHEX7AF Stiftsleutels T-greep 7 dl