Vertinnen in plaats van plamuren
(lead-loading)

Als 'amateur-roestorateur' zijn we goed bekend met het gebruik van polyesterplamuur en glasvezelmatjes. Waarschijnlijk zijn we allemaal ooit begonnen de roestgaten in onze auto's daarmee te dichten. En kwamen we na een kortere of langere periode tot de ontdekking dat plamuur en glasvezel slechts lapmiddellen zijn. Na de aanschaf van een MIG/MAG lasapparaat konden we meer structurele reparaties uitvoeren. Maar dan nog bleven we voor de afwerking aangewezen op plamuur. Er is echter een historisch verantwoord alternatief en dat is vertinnen. Deze techniek werd vroeger al gebruikt en biedt een betere afwerking van lasnaden en uitdeukwerk dan polyesterplamuur. Simpelweg gezegd solderen we de lasnaden dicht en gebruiken 'smeertin' als ware het plamuur. Soldeer is een mengsel van lood en tin. Dit vormt een volledig afsluitend en absoluut roestvrij laagje en is dan ook de beste afwerking van lasnaden die je je kunt denken. Tin krimpt namelijk niet (plamuur wel) en kan er ook niet afbarsten. De techniek van het vertinnen is onder meer te zien in de TV-serie 'A Car Is Reborn' welke regelmatig op Discovery Channel te zien is.

Wat hebben we minimaal nodig?

• Vertinningspasta
• Staven smeertin
• Een gasbrander
• Houten spatels

Vertinningspasta

Voordat we met de staven smeertin aan de gang kunnen moet het oppervlak van het staal worden vertind. Daarvoor is een vertinningspasta nodig. Gebruik hiervoor absoluut een zuurvrije vertinningspasta (geen ouderwetse S-39). We moeten namelijk voorkomen dat er zuurresten op ons plaatwerk en in de naden achterblijven. De hedendaagse 'S39 / Tin-it' soldeerpasta is zo'n zuurvrij vloeimiddel waaraan soldeerpoeder is toegevoegd. We brengen dat bv op de lasnaad aan en verwarmen met de lasbrander dan het plaatwerk. Zodra de tin smelt kun je het oppervlak met een oude doek schoonwrijven. Er blijft dan een zilverkleurig laagje tin achter. Zonodig kun je extra tin toevoegen om naden en butsen op te vullen. Let op: vertinnen kan alleen op 'schoon' plaatwerk. Je zult dus eerst het te vertinnen oppervlak met bv fijn schuurpapier moeten opschuren. Op plaatsen waar het metaal verontreinigd is zal de tin niet hechten.

Na het vertinnen en het opbrengen van de smeertin kun je het geheel in vorm brengen met een carroserievijl. Dit is een speciale grove vijl (eigenlijk meer een rasp) waarmee je laagje voor laagje het teveel aan tin verwijderd totdat de gewenste vorm is bereikt. De carrosserievijl is enigszins flexibel en met een stelmoer kun je het vijlblad hol of bol zetten. Een vertind oppervlak laat zich daarna op de normale wijze afwerken met primers en lakken.

Rustbuster levert de benodigde materialen voor het Vertinnen / Lead Loading

U kunt de materialen afzonderlijk kopen (zie prijslijst hieronder) of beginnen met een startset. In deze set vindt u een potje soldeerpasta van 250 gram, 1,4 Kg smeertin, een houten spatel en een pot spatel-wax. U heeft uiteraard nog een brander nodig. Dat kan een gewone hobbybrander zijn (bv een propaan-, butaan- of campinggasbrander).
Leer alles over plaatwerken met het praktische plaatwerkboek: "Stap voor Stap Plaatwerken" In dit boek is een hoofdstuk gewijd aan het vertinnen van een lasnaad, compleet met fotovoorbeeld. Lees verder

NB. Lood is giftig. Gebruik dus werkhandschoenen en adem geen loodstof in (komt bijvoorbeeld vrij bij het schuren). Gebruik bij voorkeur adembescherming (een 'gasmasker').

U kunt hier bestellen (klik op deze tekst)