Vertinnen in plaats van plamuren
(lead-loading)

Als 'amateur-roestorateur' zijn we goed bekend met het gebruik van polyesterplamuur en glasvezelmatjes. Waarschijnlijk zijn we allemaal ooit begonnen de roestgaten in onze auto's daarmee te dichten. En kwamen we na een kortere of langere periode tot de ontdekking dat plamuur en glasvezel slechts lapmiddellen zijn. Na de aanschaf van een MIG/MAG lasapparaat konden we meer structurele reparaties uitvoeren. Maar dan nog bleven we voor de afwerking aangewezen op plamuur. Er is echter een historisch verantwoord alternatief en dat is vertinnen. Deze techniek werd vroeger al gebruikt en biedt een betere afwerking van lasnaden en uitdeukwerk dan polyesterplamuur. Simpelweg gezegd solderen we de lasnaden dicht en gebruiken 'smeertin' als ware het plamuur. Soldeer is een mengsel van lood en tin. Dit vormt een volledig afsluitend en absoluut roestvrij laagje en is dan ook de beste afwerking van lasnaden die je je kunt denken. Tin krimpt namelijk niet (plamuur wel) en kan er ook niet afbarsten. De techniek van het vertinnen is onder meer te zien in de TV-serie 'A Car Is Reborn' welke regelmatig op Discovery Channel te zien is.

Wat hebben we minimaal nodig?

  • Vertinningspasta
  • Staven smeertin
  • Een gasbrander
  • Houten spatels 
 

U vindt alle benodigde artikelen
in onze webshop
(klik hier) -->

Plaatwerk herstel ging vroeger ook met Tin en Lood (uit Lastechniek februari 1952)
 

klik op het plaatje voor een vergroting

 

klik op het plaatje voor een vergroting

Vertinningspasta
Voordat we met de staven smeertin aan de gang kunnen moet het oppervlak van het staal worden vertind. Daarvoor is een vertinningspasta nodig. Gebruik hiervoor absoluut een zuurvrije vertinningspasta (geen ouderwetse S-39). We moeten namelijk voorkomen dat er zuurresten op ons plaatwerk en in de naden achterblijven. De hedendaagse 'S39 / Tin-it' soldeerpasta is zo'n zuurvrij vloeimiddel waaraan soldeerpoeder is toegevoegd. We brengen dat bv op de lasnaad aan en verwarmen met de lasbrander dan het plaatwerk. Zodra de tin smelt kun je het oppervlak met een oude doek schoonwrijven. Er blijft dan een zilverkleurig laagje tin achter. Zonodig kun je extra tin toevoegen om naden en butsen op te vullen. Let op: vertinnen kan alleen op 'schoon' plaatwerk. Je zult dus eerst het te vertinnen oppervlak met bv fijn schuurpapier moeten opschuren. Op plaatsen waar het metaal verontreinigd is zal de tin niet hechten.
Smeertin (carroserietin)  

De smeertin is een speciaal lood/tin mengsel dat na verwarmen niet direct volledig vloeibaar wordt maar eerst 'brei-achtig' wordt en zich dus laat aanbrengen als plamuur. De gasvlam moet niet direct op de staven worden gericht. Het is zaak het plaatwerk te verwarmen en de smeertin er dan op te laten uitvloeien. Als er echt geplamuurd moet worden zijn daar houten spatels voor nodig. Deze spatels moeten met speciale spatel-wax behandeld om te voorkomen dat de tin aan het hout blijft plakken.

 

Smeertin.jpg (22147 bytes)

Vertinnen The Movie (klik op afbeelding)

   

 

 

Om het vertinnen (lead loading) in de praktijk te zien klikt u op het plaatje hiernaast. U ziet achtereenvolgens (op een proefstukje):
  • Vertinningspasta aanbrengen
  • Vertinnen met de brander
  • Smeertin (staven tin/lood) aanbrengen
  • Spatel invetten met spatelwax
  • Smeertin verdelen met de spatel
  • Vijlen met de carrosserievijl
  • Grof schuren
  • Fijn schuren
  • Het eindresultaat: een onzichtbare lasnaad

 

 
Carrosserievijl

Na het vertinnen en het opbrengen van de smeertin kun je het geheel in vorm brengen met een carroserievijl. Dit is een speciale grove vijl (eigenlijk meer een rasp) waarmee je laagje voor laagje het teveel aan tin verwijderd totdat de gewenste vorm is bereikt. De carrosserievijl is enigszins flexibel en met een stelmoer kun je het vijlblad hol of bol zetten. Een vertind oppervlak laat zich daarna op de normale wijze afwerken met primers en lakken.

Rustbuster levert de benodigde materialen voor het Vertinnen / Lead Loading

U kunt de materialen afzonderlijk kopen (zie prijslijst hieronder) of beginnen met een startset. In deze set vindt u een potje soldeerpasta van 250 gram, 1,4 Kg smeertin, een houten spatel en een pot spatel-wax. U heeft uiteraard nog een brander nodig. Dat kan een gewone hobbybrander zijn (bv een propaan-, butaan- of campinggasbrander).

Leer alles over plaatwerken met het praktische plaatwerkboek:
"Stap voor Stap Plaatwerken" In dit boek is een hoofdstuk gewijd aan het vertinnen van een lasnaad, compleet met fotovoorbeeld.

Lees verder
Klik hier om verdere te lezen

NB. Lood is giftig. Gebruik dus werkhandschoenen en adem geen loodstof in (komt bijvoorbeeld vrij bij het schuren). Gebruik bij voorkeur adembescherming (een 'gasmasker').

Bestellen --> Klik hier voor onze webshop -->
 

T0001 1020 Staven 'smeertin' -  de smeertin (lood/tin -> 75/25) wordt nu geleverd in platte staven met een gewicht van circa 280 gram per staaf. Deze verhouding is optimaal voor de smeerbaarheid. De staven hebben een smelttraject in plaats van 1 smeltpunt.       5,95 per stuk
T0001 1110 Soldeerpasta, flacon 250 gram
 
14,95 per flacon
 
T0001 1120 Soldeerpasta - in blik van 1 Kg, voor de grootverbruiker 42,50 per pot
T0006 1010 Startset vertinnen:
250 gr. vertinninspasta
5 x 280 gr. staaf smeertin (Ca 1,4 Kg totaal)
1 x spatelwax 400 gram
1 x essenhoutenspatel
67,50 per set
T0001 1175 handig voor zeer complexe vormen: Houten spatel 3/4", halfrond (essenhout) 12,95 per stuk
T0001 1170 Houten spatel 3/4", vlak (essenhout)  12,95 per stuk
T0001 1180 Spatel-wax
Dit vet is bedoeld om de spatel mee in te smeren zodat deze niet
aan de tin vastkleven (400 gram per potje) en de smeertin eenvoudig uitsmeert
 13,95 per potje
U0001 1010
!! ACTIE !!
Carroserievijl, verstelbaar professioneel Paddinghaus
vijlblad aan beide zijden te gebruiken!
!! Nu in prijs verlaagd !!

 59,50
52,50
per stuk
per stuk

Bestellen --> Klik hier voor onze webshop -->

2002-2008 disclaimer

WWW.RUSTBUSTER.NL