Wat is roest?

Voordat we verder gaan is het goed om te weten wat roest is. Als je dat nog niet gedaan hebt lees dan eerst even de pagina over 'Wat is Roest ?'.

Wat doen we eraan?

Het is heel goed mogelijk om een bestaande (oudere) auto effectief tegen verder doorroesten te behandelen. Het belangrijkste is natuurlijk het verwijderen van reeds gevormde roest. Dat doen we het beste met een staalborstel of lamellenschijf. Onder staalborstel verstaan we hier een roterende borstel die in de kop van de boormachine (of haakse slijper) wordt geklemd. In de doe-het-zelf handel zijn die volop verkrijgbaar. Je kunt daarmee zonder veel krachtsinspanning de ergste roest te lijf. De lamellenschijf gebruik je altijd in de haakse slijper. Dat levert een soort super schuurmachine op waarmee je het aangeroeste metaal perfect blank krijgt. Dat werkt beter dan een afbraamschijf. Daarmee haal je te snel te veel materiaal weg. De slijpschijf reserveren we exclusief voor het zwaardere werk als er gelast moet gaan worden.

Roestomvormer

Alhoewel we met het borstelen en schuren zo op het eerste gezicht alle roest verwijderen blijft er altijd toch nog roest achter. Bijna onzichtbaar maar toch aanwezig. Nu komt echter de moderne chemie ons te hulp. Gewone roest is een chemische verbinding tussen ijzer (Ferro met de scheikundige aanduiding Fe) en zuurstof (Oxide, O). De 'ordinaire' vorm daarvan heeft de aanduiding Fe2O3. Dit vormt de bekende schilferige rood-bruine roest. Er bestaat echter ook een andere vorm van ijzeroxide, namelijk Fe3O4, ook wel magnetiet genoemd. In principe is dit hetzelfde spul als ijzererts. Deze oxide is zwart van kleur en heeft niet de nare  eigenschap dat het poreus is en bladdert. Met behulp van een 'roestomvormer' kunnen we Fe2O3 omzetten in Fe3O4.

Er bestaan verschillende roestomvormers. Het zijn echter altijd vloeistoffen, dik of dun, al dan niet met extra toevoegingen. Bekende producten op dit gebied zijn bijvoorbeeld Fertan en RX5. Het wordt eenvoudig op het metaal gekwast. Kleinere delen kun je er zelfs geheel in onderdompelen. De dunvloeibare producten moet je afwassen met water. De roestomvormer werkt snel en je ziet vrijwel direct zwarte plekjes verschijnen. Elk zwart plekje betekent dus dat er nog 'gewone' roest aanwezig was! De dikkere producten zijn een mengsel van roestomvormer en primer en zijn na droging direct overschilderbaar.

De penetratie!

Een van de dingen waar je op moet letten bij het gebruik van een roestomvormer is de 'penetratie' (niet lachen!). Sommige fabrikanten leggen er nogal de nadruk op dat je hun product zonder meer op een roestig oppervlak kunt aanbrengen.  Zelfs al is het een prima product, je loopt dan toch het risico dat alleen de buitenste oxide-laag wordt omgezet. De roestomvormer dringt dan niet diep genoeg door en op den duur zal de roest toch weer de kop op steken. Het is natuurlijk altijd beter om het oppervlak een deugdelijke voorbewerking te geven en de zichtbaar aanwezige roest zo goed mogelijk te verwijderen.

Hammerite

Hammerite wordt in dit verband ook vaak genoemd maar daar zit toch weer een iets ander verhaal achter. Hoewel in Hammerite voor zover ik weet ook roestomvormer zit is de beschermende werking van Hammerite meer gebaseerd op het totaal inpakken van de roest. Hammerite is namelijk een zeer dikke afsluitende verf. Met het aanbrengen van Hammerite wordt de zuurstoftoevoer dus afgesloten en wordt de 'roestkanker' een halt toegeroepen.

NB. Hammerite is oorspronkelijk een 'hamerslag' verf. Dat zie je ook in het 'vlekkerige' patroon dat de verf vormt. Toevallig levert het beuken met een flinke hamer op een stuk roestig ijzer, zoals de smid dat doet, ook Fe3O4 op. Dat is dus letterlijk 'hamerslag'. Leuk gevonden! Tegenwoordig is Hammerite ook in 'niet-hamerslag' versies verkrijgbaar.